Ислом Нури
-
Вадиъага (омонат қўйилган молга) доир аҳкомлар ҳақидаги боб
Вадиъа (омонат) қўйиш – табарруъан (ихтиёрий) сақлашга топширишдир. Шаръий истилоҳда вадиъа деб ҳақсиз-тўловсиз сақлаб берадиган одамга топширилган молга айтилади. Омонат қўйилиш яроқли бўлиши учун вакил қилинишда эътиборли бўлган шартлар – балоғатга етган…
-
Талафот етказишга доир аҳкомлар ҳақидаги боб
Аллоҳ таоло одамларнинг молларига тажовуз қилишни ва уларни ноҳақ ўзлаштириб олишни ҳаром қилган, ноҳақ талафот етказилган нарсага, агарчи қасддан қилинмаган бўлса ҳам, зомин бўлишни (тўлашни) шаръий қилган. Ким бировнинг молига талафот етказса…
-
Ражъа ҳақидаги боб
Ражъа – боин бўлмаган талоқ қилинган аёлни янги никоҳ ақдисиз қайтариб олиш демакдир. Унинг далили Қуръон, суннат ва уламолар ижмоъидир. – Қуръондан далил – Аллоҳ таолонинг қуйидаги оятларидир: «Агар эрлари ислоҳни (оилани…
-
Саламга доир ҳукмлар ҳақидаги боб
Салам ёки салаф – пулини нақд тўлаш, молни эса кейинроқ олиш кўринишидаги байъ бўлиб, уламолар унга: «Ўша заҳотиёқ бериладиган тўлов эвазига зиммадаги сифати маълум нарсага тузилган ақд-битим» деб таъриф берганлар. Муомаланинг бу…
-
Қарзга доир аҳкомлар ҳақидаги боб
Қарзнинг луғавий маъноси – узиш ва кесишдир, чунки, қарз берувчи қарз олувчига ўз молидан узиб беради. Шаръий таърифи эса – молни ундан фойдаланиб, кейин ўрнига қайтариб берадиган одамга бериш, демакдир. У меҳр-мурувват…
-
Гаровга доир аҳкомлар ҳақидаги боб
Гаров – ундан ёки унинг пулидан қарзни тўлатиб олиш мумкин бўлган бир нарса билан қарзга кафолат ҳосил қилишдир, яъни, қарзига эваз сифатида бирон нарсани қўйиб туришдир. Гаров қўйиш Қуръон, Суннат ва ижмоъ…
-
Кафолатга доир аҳкомлар ҳақидаги боб
Қарзлар учун шаръий ишонч воситаларидан яна бири кафолатдир. Кафолатнинг шаръий маъноси – бошқа бировнинг зиммасига фарз бўлган нарсани – у нарса ўша кишининг зиммасида ҳам қолгани ҳолда – бошқа биров уни ўзига…
-
Ҳаволага доир аҳкомлар ҳақидаги боб
Ҳавола луғатда «айланиш» маъносидаги «таҳаввул» сўзидан олинган бўлиб, қарзни бировнинг зиммасидан бошқа бировнинг зиммасига ўтиши маъносини англатади. Шу туфайли фуқаҳолар ҳам унга: «қарзни бир зиммадан бошқа зиммага ўтиши» деб таъриф берганлар. У…
-
Ваколатга доир аҳкомлар ҳақидаги боб
Ваколат луғатда «топшириш» маъносини англатади, истилоҳда эса бир киши ўзига ўхшаган тасарруфи жоиз (яъни, тасарруф қилишга лаёқатли) бир кишини ноиблик мумкин бўладиган ишларда ўзидан ноиб (вакил) қилиши, маъносида ишлатилади. Ваколат Қуръон, Суннат…
-
Сулҳга доир аҳкомлар ҳақидаги боб
Сулҳ луғатда «низони бартараф этиш» маъносидадир. Шаръий истилоҳда эса «икки низолашаётган томон ўртасида ислоҳга олиб борувчи битимга эришиш» маъносида қўлланилади. У ғоят фойдали битимлардан, шунинг учун ҳам зарурат тақозо қилгудек бўлса, унда…