Ислом Нури
-
Инан шериклигига доир аҳкомлар ҳақидаги боб
Инан (عِِنان) – тизгинлардаги шериклик деб номланишига сабаб – бу шерикликда ҳар иккала шерик пулда ҳам, тасарруфда ҳам баробар шерик бўлади ва гўё икки отлиқ отларининг тизгинини баробар тутиб, ёнма-ён кетаётгани кабидир.…
-
Шерикликка тааллуқли ҳукмлар ва шериклик турлари ҳақидаги боб
Шериклик, яъни ширкатлар мавзусига доир аҳкомларни яхши ўрганиш лозим. Чунки, ҳаётда бу жуда кўп ишлатилади, тижорат ва бошқа ишларда шериклик қилиш одамлар ўртасида кенг тарқалган ишлардан бўлиб, у билан молларни ўстириб-кўпайтириш, улардан…
-
Ман қилинган байълар баёни ҳақидаги боб
Аллоҳ таоло бандаларига олди-сотдини ҳалол қилди, бироқ, шарти шуки, олди-сотди билан банд бўлиш ундан кўра фойдалироқ ва муҳимроқ нарсадан қолиб кетишга, яъни масалан, фарз ибодатни адо этишдан тўсишига ёки бировларга зарар келтиришига…
-
Байъдаги шартларга доир ҳукмлар ҳақидаги боб
Байъда шартлар кўп содир бўлади, олди-сотди қилувчилар ҳар иккиси ёки улардан бири бир ёки бир неча шартга зарурат ҳис қилади. Бу эса шартлар мавзусида баҳс юритишни, улардан дуруст ва нодурустларини баён қилиб…
-
Байъда хиёр-ихтиёрли бўлиш ҳукмлари ҳақидаги боб
Ислом дини ҳамма нарсани ўз ичига олган, олийжаноб дин, у шарт-шароит ва манфаатларни ҳисобга олади, умматдан қийинчилик ва машаққатни кўтаради. Байъ қилувчи кишига ихтиёр берилишини машруъ қилганлиги унинг айни олийжаноблик кўринишларидан биридир.…
-
Сотиб олинган нарсани ҳали қўлига етиб келмасидан туриб тасарруф қилишга ва иқолага доир аҳкомлар ҳақидаги боб
Бу бобда – иншоаллоҳ – байъ қилинган товарни ҳали қўлга тегмасидан туриб тасарруф қилишнинг дуруст ва нодуруст жиҳатлари ҳақида баҳс юритамиз, сотиб олинган нарсанинг қабзи (яъни, қўлга етиб келиши) нима билан ҳосил…
-
Рибо ва унинг ҳукми баёнидаги боб
Рибо, яъни судхўрлик – барча шариатлар унинг ҳаромлигига ижмоъ қилган ва Аллоҳ таоло у билан шуғулланувчига қаттиқ азоб ваъдасини берган бир ишдир. Аллоҳ таоло айтади: «Судхўр бўлган кимсалар (Қиёмат Кунида қабрларидан) турмайдилар,…
-
Мева ҳосили савдосига тегишли ҳукмлар ҳақидаги боб
Мева ҳосили деганда хурмо ва бошқа мевали дарахтлар ҳосили тушунилади. Агар мева ҳосилининг ўзи – дарахтидан ташқари – сотилса, пишиб-етилишидан олдин сотиш дуруст бўлмайди. Чунки, «Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳосилни салоҳи…
-
Офат етган ҳосилнинг байъини бекор қилиш ҳақидаги боб
Агар ҳосил етилиши кўзга кўринганидан кейин, яъни, сотиш жоиз бўлгач сотилган бўлса, кейин бирон самовий офат етиб талафотга учраса – самовий офат деб инсонниг алоқаси йўқ бўлган шамол, жазирама, сувсизлик, ёмғир, дўл,…
-
Байъга доир аҳкомлар ҳақидаги боб
Одамларнинг муомалотга (олди-сотди каби) доир аҳкомларга эҳтиёжлари бўлгани туфайли, баданларини қувватлантирадиган озуқага, кийим-кечак, уй-жой, от-улов ва бошқа ҳаётий заруратларга эҳтиёжлари туфайли Аллоҳ таоло Ўзининг улуғ китобида ва Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи ва саллам…